Digitale tools voor successieplanning: schenken en erven in een online wereld
Bart Chiau
Successieplanning klinkt vaak zwaar en technisch, maar in de praktijk gaat het over iets heel menselijks: wat wil je later nalaten, en aan wie? Je hoeft daarvoor niet altijd met stapels papieren naar een kantoor te trekken. Steeds meer stappen in een planning kunnen vandaag digitaal gebeuren.
Digitaal schenken
Wie een deel van zijn vermogen al bij leven wil doorgeven, doet dat vaak om de latere erfbelasting te beperken. Voor onroerend goed (een woning, een stuk bouwgrond,…) moet je altijd langs de notaris. Maar voor roerende goederen (geld, aandelen, juwelen, kunst,…) kan het ook zonder notaris.
Bij een notariële akte is registratie verplicht en betaalt de begiftigde schenkbelasting. Bij een hand- of bankgift kun je zelf kiezen of je de schenking laat registreren. Doe je dat, dan betaalt de begiftigde schenkbelasting, maar verdwijnt het geschonken vermogen definitief uit jouw nalatenschap.
De registratie van een roerende schenking kan vandaag volledig digitaal via MyMinfin, het online portaal van de FOD Financiën. Dat is vaak de eenvoudigste en snelste weg. De schenkingsdocumenten die in het kader van de bewijsproblematiek werden opgemaakt (o.a. de pacte adjoint) dienen hiervoor samen met de rekeninguittreksels in één pdf te worden opgenomen en vervolgens opgeladen in MyMinFin.
Laat je een hand- of bankgift niet registreren, dan betaalt de begiftigde geen schenkbelasting. Maar er is een belangrijke keerzijde: overlijd je binnen de vijf jaar na de schenking, dan worden de geschonken goederen toch belast in de erfbelasting, alsof er nooit een schenking is geweest.
Zelfs al is de tussenkomst van een notaris hier niet strikt noodzakelijk, deskundig advies is aan te bevelen om ervoor te zorgen dat de formaliteiten correct worden vervuld.
Een testament digitaal voorbereiden
Een testament bepaalt wat er met je nalatenschap gebeurt na je overlijden. Je kunt dat volledig zelf schrijven, maar dan loop je het risico dat het document niet rechtsgeldig is of in strijd is met de wet, bijvoorbeeld omdat je de reservataire erfgenamen niet of onvoldoende respecteert. De veiligste weg blijft daarom de begeleiding door een estate planner, jurist of notaris.
Ook hier zijn er vandaag digitale oplossingen. Belgische legaltechbedrijven combineren een onlineplatform met juridische expertise. Het idee: je wordt digitaal begeleid, maar met menselijke controle.
Digitale tools nemen dus het voorbereidende werk en de complexiteit weg bij een eigenhandig testament, maar de laatste stap, het eigenhandig schrijven zelf, dag- en handtekenen, blijft bewust analoog, omdat de wet dat zo voorschrijft.
Digitale tools als hefboom, niet als vervanging
Digitale platforms zoals MyMinfin en legaltechoplossingen voor testamenten of zelfs schenkingen maken successieplanning toegankelijker, transparanter en minder tijdrovend. Ze zijn ideaal voor wie graag zelf het stuur in handen neemt en administratieve stappen online wil afhandelen.
Toch blijft één principe overeind: bij belangrijke beslissingen over schenken en erven is goede begeleiding cruciaal. Digitale tools zijn een hefboom, geen vervanging voor doordachte planning en deskundig advies.
