Nagelmackers maakt gebruik van cookies om uw surfervaring te verbeteren. Daardoor kunnen we beter voldoen aan uw behoeften en voorkeuren.
Wenst u meer informatie of weigert u het gebruik van cookies? Klik hier. Verdergaan op de website

18 november 2019

Wat zijn de fiscale verschillen tussen samenwonen en trouwen?

Pieter Haine

Estate Planner

Trouwen of samenwonen? Het belangrijkste is dat u gelukkig bent. Toch zijn er verschillen, in het bijzonder op fiscaal vlak. 

Schrijf je in op de nieuwsbrief

Naargelang u gehuwd bent, wettelijk samenwoont of feitelijk samenwoont, wordt u anders belast. We zetten de belangrijkste gevolgen voor u op een rij.

U stapt in het huwelijksbootje

Als u getrouwd bent, geldt voor u en uw partner sinds inkomstenjaar 2004 een volledige decumul van uw inkomsten. Dat wil zeggen dat voor de berekening van de inkomstenbelasting de inkomsten van de echtgenoten niet langer samengevoegd worden. U dient dus wel samen een belastingaangifte in, maar uw belastbaar inkomen wordt afzonderlijk bepaald en de berekening van de belasting gebeurt ook volledig gescheiden. Deze wijziging werd destijds ingevoerd om een fiscale neutraliteit tussen de verschillende levenswijzen in te stellen.

Nochtans bestaan er verschillende mechanismen om inkomsten of uitgaven tussen echtgenoten over te dragen.

  • Huwelijksquotiënt

    Het huwelijksquotiënt houdt in dat een deel van de beroepsinkomsten van de ene partner wordt overgedragen naar de andere, die zelf geen of weinig beroepsinkomsten heeft. De eventuele eigen inkomsten (gelimiteerd) van die laatste en de inkomsten die hem toegekend worden mogen 30% bedragen van de totale beroepsinkomsten van beide echtgenoten, zonder echter 10.720 euro te overschrijden (aanslagjaar 2020, inkomsten 2019).

    Eénmaal gehuwd wordt dus, binnen hogergenoemde limieten, een deel van uw inkomsten overgedragen aan uw huwelijkspartner en belast aan een lager tarief. En indien uw huwelijkspartner niet belast wordt op eigen beroepsinkomsten, zal het deel dat wordt overgedragen zelfs vrijgesteld zijn ten belope van de belastingvrije inkomstenschijf.
     

  • Meewerkende echtgenoot

    Bent u zelfstandige of oefent u een vrij beroep uit? Als u getrouwd bent en uw partner helpt mee bij uw professionele activiteiten, dan kunt u hem of haar daarvoor een verloning toekennen. Die moet overeenstemmen met een normale vergoeding voor de geleverde arbeid en is in principe beperkt tot 30% van uw inkomsten. Indien de geleverde arbeid echter recht geeft op een groter deel, dan kunt u uw partner meer dan 30% van uw inkomsten toekennen, op voorwaarde dat u daarvan het bewijs kunt leveren. Naar analogie met het huwelijksquotiënt zorgt een dergelijke overdracht meestal voor een verlaging van de fiscale last op het niveau van het koppel.

    Opgelet, de meewerkende echtgenoot wordt daardoor in principe ook beschouwd als een zelfstandige met alle bijhorende rechten en verplichtingen: voorafbetalingen, sociale bijdragen …

  • Fiscale voordelen uit een hypothecair krediet

    Als een hypothecair krediet een fiscaal voordeel oplevert, kan dat voordeel groter zijn als het toegekend wordt aan gehuwde personen. Twee situaties zijn mogelijk.

    Ofwel omdat de verdeling van interesten en/of terugbetaling van kapitaal tussen u en uw partner geoptimaliseerd werd zonder rekening te houden met ieders eigendomsaandeel in het goed.

    Ofwel de situatie waarin u of uw huwelijkspartner geen professionele inkomsten heeft. In principe kan er dan geen aanspraak gemaakt worden op voordelen, aangezien die uitgaan van het bestaan van zo’n inkomsten. Toch kan de partner zonder professionele inkomsten wel een voordeel meepikken op basis van de fiscale overdracht van inkomsten in het kader van het huwelijksquotiënt of in het geval van toekenning van een inkomen aan de meewerkende echtgeno(o)t(e) (zie hoger).

  • Hoofdelijke aansprakelijkheid voor het innen van belastingen

    Een gemeenschappelijke belasting betekent ook hoofdelijke aansprakelijkheid voor de fiscale schulden. De wet voorziet dat de belasting of het deel van de belasting dat voortvloeit uit het belastbaar inkomen van één van de echtgenoten, en dat ongeacht het huwelijksstelsel, verhaald kan worden op alle eigen goederen en op het gemeenschappelijk vermogen van beide echtgenoten.

  • Toch afzonderlijke belasting in specifieke gevallen

    Als echtgenoten wordt u nochtans niet gemeenschappelijk belast in het jaar van uw huwelijk, het jaar dat volgt op het jaar waarin zich een feitelijke scheiding heeft voorgedaan en voor zover de feitelijke scheiding effectief is blijven duren tijdens dat belastbaar tijdperk en ook in het jaar van de ontbinding van uw huwelijk of van de scheiding van tafel en bed.

Huwelijken vs samenwonen - 2000-2014-NL

Bron: Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium - Thematische Directie Samenleving

U kiest voor wettelijk samenwonen

Sinds inkomstenjaar 2004 bevat het Wetboek Inkomstenbelasting een nieuwe fictiebepaling. Wettelijke samenwoners worden volledig gelijkgesteld met gehuwden. U woont wettelijk samen als u en uw partner een verklaring van wettelijke samenwoning hebben afgelegd. Net zoals de decumul van de inkomsten van de echtgenoten, heeft deze maatregel tot doel om de keuze voor een bepaalde samenlevingsvorm fiscaal neutraal te maken.

Als wettelijke samenwoner wordt u samen met uw partner gezamenlijk belast, maar de inkomsten en de belasting worden afzonderlijk bepaald. U kunt genieten van het huwelijksquotiënt, een vergoeding toekennen aan uw partner die meewerkt en de uitgaven in het kader van een hypothecair krediet beter verdelen.

  • Nadelen?

    Net zoals bij het huwelijk is het grootste nadeel de voorwaarden voor het verhalen van belastingen. De wet voorziet dat de belasting of het deel van de belasting dat voortvloeit uit het belastbaar inkomen van één van de wettelijke samenwoners verhaald kan worden op alle eigen goederen en op de goederen in onverdeeldheid, en dat ongeacht het samenlevingscontract waarin de wettelijke samenwoning wordt geregeld.
     

  • Toch afzonderlijke belasting in specifieke gevallen

    Naar analogie met de gehuwden wordt de gemeenschappelijke belasting van samenwoners niet toegepast in het jaar waarin u de verklaring van wettelijk samenwonen aflegt, het jaar dat volgt op het jaar waarin zich een feitelijke scheiding heeft voorgedaan en voor zover de feitelijke scheiding effectief is blijven duren tijdens dat belastbaar tijdperk en ook in het jaar van de stopzetting van uw wettelijk samenwonen.
     

U woont feitelijk samen op hetzelfde adres

Als u feitelijk samenwoont met iemand en dus op hetzelfde adres gedomicilieerd bent, geldt geen specifieke fiscale regeling.

  • Ieder zijn aangifte

    Elke partner moet zijn eigen belastingaangifte indienen in de personenbelasting en wordt ook afzonderlijk belast. Op fiscaal vlak komt er dus geen enkele band tot stand tussen beide belastingplichtigen. Als feitelijke samenwoner kunt u dus geen aanspraak maken op het huwelijksquotiënt, geen verloning toekennen aan uw samenwonende partner, noch rekenen op een optimalisatie van de fiscale voordelen voortvloeiend uit een hypothecair krediet.

    Onder bepaalde voorwaarden kunnen huwelijkspartners en wettelijke samenwoners de kapitaalaflossingen en interesten in hun belastingaangifte verdelen in functie van wat voor hen het voordeligst is. Ook die mogelijkheid hebt u als feitelijke samenwoner niet. U en uw partner moeten rekening houden met uw eigendomsaandeel in de woning. Dat nadeel speelt enkel indien u beide slechts een klein bedrag ontleent (daardoor vult elke partner slechts voor een stuk de fiscale korf die recht geeft op het fiscaal voordeel) of in het jaar van het afsluiten van het krediet indien het krediet slechts op het einde van het jaar werd afgesloten.

  • Soms toch voordeliger!

    Heeft feitelijk samenwonen dan geen fiscale voordelen? Toch wel, als u ouder bent met één of meerdere kinderen fiscaal ten laste. Als feitelijke samenwoner geniet u een fiscaal voordeel t.o.v. gehuwde koppels of wettelijke samenwoners in dezelfde familiale situatie. Aangezien u in dit geval op fiscaal vlak afzonderlijk belast wordt, kunt u genieten van een hoger vrijgesteld deel van uw inkomen als fiscaal alleenstaande. Ook het nettobedrag dat uw kinderen mogen bijverdienen alvorens ze niet langer ten laste zijn, is hoger (4.720 euro aanslagjaar 2020, inkomsten 2019) dan voor kinderen van gehuwde ouders of wettelijk samenwonenden (3.270 euro voor aanslagjaar 2020, inkomsten 2019).

Erfeniskwesties

Het is ongetwijfeld niet het eerste waar u aan denkt als u net met uw geliefde gaat samenleven, maar toch weet u beter welke regels op u van toepassing zijn en wat de gevolgen zijn als één van u overlijdt. Zo kunt u eventueel vooraf een aantal zaken regelen. Of u getrouwd bent, feitelijk of wettelijk samenwoont, heeft immers een invloed op het toepasselijke erfrecht en fiscaal recht.

 

In onze flyer ‘Samenwoners, geen gewone erfgenamen’ zoomen we specifiek in op het erfrecht van samenwoners. Ook in onze flyer ‘Hoe u samenleeft, bepaalt hoe u belast wordt’ komt het erfrecht aan bod, maar krijgt u bovendien informatie over andere mogelijkheden om uw successie te plannen.

Hebt u vragen over een erfeniskwestie of overweegt u successieplanning? Onze estate planners staan voor u klaar. Ontdek wat Estate Planning  voor u kan betekenen of stel meteen uw vraag.  Wilt u graag een gesprek met één van onze estate planners? Neem dan contact op met uw adviseur of spring binnen in één van onze kantoren .

Blijf op de hoogte

Door in te schrijven op de newsletter van de bank worden uw persoonsgegevens verzameld door Bank Nagelmackers nv, verantwoordelijk voor de verwerking, met maatschappelijke zetel in de Sterrenkundelaan 23 te 1210 Brussel, ondernemingsnummer 0404.140.107. Tenzij u hier niet akkoord mee gaat, kunnen die gegevens verwerkt worden voor marketingdoeleinden op basis van de rechtmatige belangen van de bank (vrije ondernemerschap en direct marketing). Voor bijkomende informatie kunt u de Privacyverklaring van de bank raadplegen in alle kantoren van de bank of via nagelmackers.be/nl/privacy.

Om u die commerciële aanbiedingen via e-mail te kunnen doorsturen, heeft de bank ook uw voorafgaande toestemming nodig. Die toestemming is echter niet eindeloos geldig. U kunt ons steeds op de hoogte brengen wanneer u geen reclame meer wenst te ontvangen via e-mail, door u via e-mail uit te schrijven van onze marketinglijst.

Indien u uw toestemming niet geeft, ontvangt u geen commerciële aanbiedingen via e-mail voor de financiële producten en diensten die de bank commercialiseert.

Ik verklaar hierbij kennis genomen te hebben van het bovenstaande en geef de bank toestemming om mij haar commerciële aanbiedingen via e-mail te sturen.

Ik begrijp bovendien dat ik het recht heb om mij te verzetten tegen de verwerking van mijn persoonsgegevens voor direct marketingdoeleinden.

Wat is uw doelstelling? Praat erover met een Nagelmackers-adviseur. Samen stelt u een strategie op die u naadloos naar uw bestemming brengt.

Maak een afspraak