Online Banking

20 april 2021

Substituten voor papiergeld: zijn cryptomunten in de nabije toekomst een haalbare kaart?

Christofer Govaerts

Chief Strategist

Het slinkende vertrouwen in fiduciar geld (papier/muntvorm) is van alle tijden. Sinds de financiële crisis in 2008 maakt dit fenomeen opnieuw opgang in verscheidene media, zij het met betrekking tot de Amerikaanse dollar of de euro. Vaak wordt er dan verwezen naar het eindeloos drukken van geld in het licht van kwantitative versoepeling van centrale banken wereldwijd, met de vrees voor hyperinflatie zoals in de Weimarrepubliek in 1923 in gedachten. Tot voor kort werd de focus van het debat voornamelijk gelegd op edele metalen (goud) als geldig substituut. Recent maken ook cryptomunten opgang als veilige haven of opslagplaats van kapitaal.

Schrijf je in op de nieuwsbrief

Een kritische blik op substituten voor veilige havens

Het discussie rond veilige havens woedt al langer. Sterker nog, er bestaan reeds substituten en dat zelfs heel dicht bij huis. In 2003 werd in de Duitse deelstaat Beieren bijvoorbeeld een alternatieve munt voor de euro gelanceerd: de ‘chiemgauer’. De munt bestaat zowel in papier-, munt- als elektronische vorm, die laatste zelfs voor meer dan 80% van de huidige totale geldvoorraad in chiemgauer. De opzet was tweeledig. Duitsland was bij de opstart van de euro redelijk achterdochtig om die munt als valabel alternatief te beschouwen voor de Deutschmark. Psychologisch is het dus belangrijk om toch nog te beschikken over een oer-Duits betaalmiddel, zeker in het conservatieve zuiden van het land. Maar er is meer. De opzet van de munt was tevens om de regionale economie in Zuid-Duitsland nieuw leven in te blazen. Om de omloopsnelheid op peil te houden en oppotten te vermijden – ‘geld moet rollen’ – werd er tevens beslist dat de munt periodiek (driemaandelijks) 2% van zijn koopkracht verliest. Voor het overige geen hogere wiskunde: 1 chiemgauer is inwisselbaar voor 1 euro.

Wanneer we echter naar veilige havens kijken in een ruimer perspectief en in markttermen, kunnen we in eerste instantie bedenkingen uiten over de veilige havens die her en der opgang hebben gemaakt. Dit zijn 3 basiswetten voor veilige havens in marktermen:

  • Liquiditeit – te allen tijde uitwisselbaar in een markt van overvloedige vraag en aanbod;
  • Volatiliteit – mede een gevolg van wet 1, namelijk een marktinstrument waarbij de prijsschommelingen binnen de perken blijven;
  • Wettelijke geldigheid en aanvaardbaarheid op globale schaal.

Wat goud betreft is er voornamelijk bij wet 2 (en 3) mogelijkerwijze een probleem. De afgelopen jaren schommelde goud met een volatiliteit van 15. Om dit te kaderen: 15-20 is een normaal volatiliteitsbereik voor aandelenmarkten (risicoactief) terwijl een resem van opkomende marktmunten (risicoactief) aan een lagere volatiliteit noteren. Dus technisch gesproken is goud allesbehalve een niet-volatiel instrument, integendeel zelfs.

Wat die wetmatigheden betreft, heeft er zich in de geschiedenis van goud een eenmalig scharniermoment voorgedaan. In de nasleep van de grote depressie besliste president Roosevelt dat de Amerikaanse burgers bij wet verplicht werden om hun goud in te leveren, de zogenaamde ‘Gold Executive Order’ (1933). Dat kaderde in het relancebeleid (anti-oppotmaatregel) en een herschikking van de Amerikaanse wisselkoers en de USD-prijs van goud. Niemand is dus veilig voor de regelgevers/politici, ook goud niet. En dat moeten we in debat rond cryptomunten in het achterhoofd houden.

Crypto, een toekomstige veilige haven?

Het voorlopige verdict is hier een volmondige ‘neen’. Er is niet alleen een probleem met betrekking tot wet 1 en 2, er is zeker ook een probleem met wet 3 in de strikte zin vanuit verschillende invalshoeken.

1) Misbruik en fraude

Er zijn in het geval van Bitcoin genoeg verhalen bekend van misbruik, in eerste instantie door de marktspelers zelf. Een handvol zeer grote spelers bepalen nog steeds een groot deel van de volledige huidige omzet op de markt en dus kan de zogenaamde markttransparantie in twijfel getrokken worden.  De poort naar geheime afspraken onder spelers staat bijgevolg wagenwijd open. Er zijn ook genoeg verhalen gekend omtrent het gebruik van de virtuele munt om schaduwgeld wit te wassen.

2) Technisch aspect van veiligheid

CypherTrace berekende dat de cryptofraude (bijvoorbeeld het hacken van rekeningen) in 2019 verdubbelde ten opzichte van 2018. Het ging om maar liefst 4,5 miljard dollar, 0,08% van het totale bedrag aan transacties¹. Dat is ogenschijnlijk weinig, maar het rapport en analisten geven duidelijk aan dat dat een schromelijke onderschatting is van het echte bedrag. De cryptomunten zijn ook onderhevig aan heel wat vormen van misdaad. Er is dus voor de regulator nog wat werk aan de winkel.

3) Wettelijkheid en centrale banken

Cryptomunten zijn uiteraard vijand nummer één van centrale banken. Recent laten centrale bankiers meer van zich horen op dit front. Naast Jerome Powell en Christine Lagarde zijn er overigens andere spelers die reeds maatregelen hebben genomen. Zo heeft de centrale bank in India zich nauwelijks een maand geleden in een rapport zeer kritisch uitgelaten over het overheidsinitiatief om een crypto-rupee op te starten. Het ziet er evenwel naar uit dat dit plan op korte termijn opgeborgen wordt, onder meer omwille van de hierboven vermelde redenen .

Bron:
1. https://www.helpnetsecurity.com/2020/02/13/cryptocurrency-crime-losses/ 

Blijf op de hoogte

Door u in te schrijven, geeft u Nagelmackers (verwerkingsverantwoordelijke) toestemming om u per e-mail gepersonaliseerde, commerciële aanbiedingen te versturen over Nagelmackers en haar producten en diensten.

U kunt uw toestemming altijd intrekken via ‘uitschrijven’ onderaan onze e-mails of zoals toegelicht in onze Privacyverklaring. Meer informatie over o.a. de verwerking en bescherming van uw persoonsgegevens en de rechten die u daarbij hebt (zoals uw recht op inzage, correctie ...), vindt u in onze Privacyverklaring.

Wat is uw doelstelling? Praat erover met een Nagelmackers-adviseur. Samen stelt u een strategie op die u naadloos naar uw bestemming brengt.

Maak een afspraak