Nagelmackers maakt gebruik van cookies om uw surfervaring te verbeteren. Daardoor kunnen we beter voldoen aan uw behoeften en voorkeuren.
Wenst u meer informatie of weigert u het gebruik van cookies? Klik hier. Verdergaan op de website

17 september 2018

De grote lijnen van het nieuwe erfrecht

Astrid Dutré

Estate Planner

Het nieuwe erfrecht is een feit. Met deze langverwachte hervorming wordt ons verouderd erfrecht aangepast aan de huidige maatschappelijke realiteit. De vernieuwing zorgt voor een beter evenwicht tussen individuele keuzevrijheid en familiale solidariteit.

Schrijf je in op de nieuwsbrief

Belangrijk vooraf!

Deze wet staat los van de erfbelasting of successierechten die moeten betaald worden bij uw overlijden. Dit is een bevoegdheid van de gewesten en elk gewest heeft zo zijn eigen tarieven. Wat geldt in het Vlaams Gewest, kan dus verschillen van wat geldt in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest dan wel het Waals Gewest.

Het is de plaats waar u in de periode van vijf jaar voor uw overlijden het langst gewoond heeft, die bepaalt welke tarieven er van toepassing zullen zijn.

Hierna vindt u een bondig overzicht van de belangrijkste wijzigingen:

Hervorming van de reserve... Meer vrijheid voor de erflater

We zijn niet volledig vrij om ons vermogen toe te bedelen of na te laten aan wie ons lief is.
Maar dat wist u wellicht al….
Bepaalde erfgenamen hebben recht op een deel van onze nalatenschap. Dat minimumdeel is de reserve.
Dat deel waar we wél vrij over kunnen beschikken is het beschikbaar deel.

Uw kinderen

De globale reserve bedraagt, ongeacht het aantal kinderen, de helft van de nalatenschap. De andere helft van de nalatenschap kan vrij verdeeld worden. Op die manier kan aan stiefkinderen in een nieuw samengesteld gezin een groter deel toegekend worden of kunnen ouders een kind dat meer zorg nodig heeft iets extra geven. Ook een kind met wie het contact verbroken is minder geven, is mogelijk. Volledig onterven van kinderen is nog steeds niet mogelijk.

Uw ouders

Indien u kinderloos zou overlijden, dan hebben uw ouders geen recht meer op een reserve. Enkel indien ze zorgbehoevend zijn op het moment van het overlijden, hebben ze recht op en onderhoudsvordering ten laste van de nalatenschap.

Uw huwelijkspartner

De huwelijkspartner is en blijft een reservataire erfgenaam. Hij of zij heeft recht op het vruchtgebruik op de helft van de nalatenschap, met minimaal het vruchtgebruik op de gezinswoning en de daarin aanwezige huisraad.

Na uw overlijden heeft uw langstlevende echtgeno(o)t(e) in principe ook recht op vruchtgebruik op alles wat u tijdens het huwelijk met voorbehoud van vruchtgebruik, aan uw kinderen hebt gegeven. Uw echtgeno(o)t(e) zal dat vruchtgebruik dan mogen verder zetten, tenzij hiervan afstand werd gedaan.De wetgever heeft rekening gehouden met nieuw samengestelde gezinnen en biedt de stiefkinderen meer bescherming. Zo heeft de langstlevende echtgeno(o)t(e) geen vruchtgebruik meer op goederen die u aan uw kinderen hebt gegeven voor het huwelijk.

Meer zekerheid voor de schenker en de begiftigde

Tijdens uw leven bent u vrij om te schenken.
Deze schenkingen kunnen als voorschot op erfdeel gebeuren, ofwel buiten erfdeel worden gedaan.

Bij een schenking als voorschot op erfdeel is het de bedoeling om de gelijkheid onder de erfgenamen te bewaren. Om die reden moeten de eerder gedane schenkingen als voorschot op erfdeel verrekend worden met de nog aanwezige goederen in de nalatenschap. Dit is wat in het juridisch jargon de inbreng heet.

Om na te gaan of u wel voldoende rekening hield met de reserve van uw erfgenamen wordt op het ogenblik van uw overlijden een fictieve massa van uw vermogen samengesteld. Deze fictieve massa bestaat uit de goederen die u op het ogenblijk van uw overlijden nog bezat. De schulden worden hiervan afgetrokken en alle goederen die u heeft weggeschonken tijdens uw leven worden fictief hieraan toegevoegd.

De inbreng van eerdere schenkingen, zowel voor roerende als onroerende goederen, gebeurt aan de waarde op de dag van de schenking, te indexeren tot op de dag van het overlijden van de schenker.

Het begiftigde kind is zeker van het behoud van het geschonken goed omdat enkel de waarde ervan zal aangerekend worden op zijn erfdeel.

Uitzondering op de inbreng in waarde op de dag van de schenking

Werd er geschonken met een voorbehoud van vruchtgebruik, dan zal de in te brengen waarde de waarde van het geschonken goed zijn op het moment waarop de begiftigde vrij kon beschikken over het goed (in principe het moment waarop het vruchtgebruik eindigt ingevolge het overlijden).

Overeenkomst over de erfenis

Vandaag is het wél mogelijk om een aantal specifieke erfovereenkomsten op te maken. Ouders én hun kinderen kunnen , tijdens het leven van de ouders, een overeenkomst opmaken over de toekomstige nalatenschap van de ouders.

Op die manier kan er onder meer afgeweken worden van het voorbehouden erfdeel: een extra kapitaal voor een kind dat zorg nodig heeft, afspraken over de overname van een familiezaak ... Iedereen weet waar hij aan toe is en dus voorkomt deze maatregel vervelende discussies achteraf.

Wat nu?

Dee regels treden in werking op 1 september 2018.
Heeft u al bepaalde stappen gezet op het vlak van uw vermogensplanning, dan is het uiteraard erg belangrijk om de reeds uitgevoerde planningen van onder het stof te halen en te bekijken welk recht, het oude of het nieuwe, de interessantste opportuniteiten biedt.

Die beoordeling is erg persoonlijk en hangt af van wat uw filosofie was bij het uitwerken van uw planning.
Wil u onder de oude regels blijven vallen, dan kan u tot 1 september 2019 een verklaring bij de notaris afleggen. Hij zal die verklaring in een authentieke akte gieten en registreren in een centraal register.

Deze verklaring zal gelden voor alle schenkingen die de schenker vóór 1 september 2018 heeft gedaan. Het is niet mogelijk om bv. voor één schenking de regels van het nieuwe erfrecht te laten gelden, en voor een andere schenking dan weer niet.

De regels van het oude erfrecht zullen ook van toepassing blijven indien in de schenkingsakte of -documenten destijds uitdrukkelijk werd bepaald dat de inbreng/inkorting in natura dient te gebeuren. Een extra verklaring bij de notaris is dan niet vereist.

Wenst u meer info over deze hervorming en de impact ervan voor u persoonlijk? Onze estate planners staan voor u klaar. Ontdek wat Estate Planning voor u kan betekenen of stel meteen uw vraag. Wilt u graag een gesprek met één van onze estate planners? Neem dan contact op met uw adviseur of spring binnen in één van onze kantoren.

Blijf op de hoogte


Bekijk de privacy verklaring.

Ik ga ermee akkoord om via e-mail commerciële informatie te ontvangen van Bank Nagelmackers nv.

Wat is uw doelstelling? Praat erover met een Nagelmackers-adviseur. Samen stelt u een strategie op die u naadloos naar uw bestemming brengt.

Maak een afspraak